گچ غالب ترین کانی سولفات دار در مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می آید. حدود 200 میلیون هکتار از اراضی دنیا و 28 میلیون هکتار از اراضی ایران به وسیله خاک های گچی پوشیده شده است. خاک های مورد مطالعه، دشت های رسوبی آبرفتی شمال و دامنه ای غرب استان گلستان را که متاثر از گچ بوده اند در قالب گروه های بزرگ Aquisalids،Haplocambids  و Endoaquepts شامل شده است. در این تحقیق منشاء و فرآیند تشکیل و تحول گچ مطالعه شده است. منطقه، سطوح ژئومورفیک مختلفی را از ارتفاعات حوزه آبریز اترک تا دشت های آبرفتی، در بر گرفته است. کریستال های گچ جدای از اندازه، شکل و آرایش یافتگی همگی از نوع پدوژنیک بوده اند. در خاک های کمتر توسعه یافته با رژیم رطوبتی اریدیک، کریستال های گچ پدوژنیک عدسی شکل گوشه دار و پرشدگی ناقص حفرات به وسیله گچ، از فرم های غالب است. در خاک های توسعه یافته تر که متعلق به رژیم رطوبتی زریک بوده اند، کریستال های گچ عدسی شکل گوشه دار، آرایش یافته اند و فرم عمود بر دیواره حفرات غالب بوده است. اشکال عدسی، ستونی و آرایش های رز شکل و بادبزنی نیز در خاک های توسعه یافته دیده شده است. منشاء گچ در خاک هایی با توسعه یافتگی کمتر، هوازدگی تشکیلات مارن و شیل و در خاک های توسعه یافته تر، آب زیرزمینی سولفات دار است. شکل ستونی و گوشه دار کریستال های گچ در خاک های تحت تاثیر نوسانات آب زیرزمینی سولفاته فراوان یافت شده است. از دیدگاه مورفولوژی اسنوبال در خاک هایی با توسعه یافتگی بیشتر، گچ نیز در مرحله توسعه یافته «ندول» قرار داشته است و نیز بین تشکیل مورفولوژی اسنوبال با بی فابریک خاک و افق های مشخصه (A، B وC ) که گچ در آن شکل گرفته است، ارتباطی وجود ندارد.

فرایند نفوذ آب به خاک نقشی بسیار مهم در چرخه آبی طبیعت ایفا می کند. اهمیت پدیده نفوذ پژوهشگران را بر آن داشته تا همواره در پی ارایه مدلی مناسب برای بیان آن باشند. در این پژوهش عملکرد مدل های کوستیاکوف، کوستیاکوف – لوییز، هورتون و فیلیپ مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور، اطلاعات نفوذپذیری مربوط به چند سری مختلف خاک به روش استوانه ای مضاعف جمع آوری و پارامترهای مدل های مورد بررسی به روش حداقل مجموع مربعات خطا تعیین گردید. سپس مدل های گفته شده با استفاده از آماره های میانگین خطا، ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب همبستگی پیرسون و میانگین قدر مطلق خطاها مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد مدل کوستیاکوف – لوییز دارای بیشترین دقت و کمترین وابستگی مکانی در برآورد نفوذ است. مدل های کوستیاکوف و فیلیپ نیز دارای بیشترین خطاهای برآورد بودند. با توجه به این که داده های مورد استفاده در مناطق مختلف کشور اندازه گیری شده بودند، برخی مدل ها در تبیین فرایند نفوذ آب به خاک از یک منطقه به منطقه دیگر عملکردی متفاوت داشتند. مدل کوستیاکوف – لوییز کمترین وابستگی مکانی و دیگر مدل ها از وابستگی مکانی بالایی برخوردار بودند. مطالعه کارایی مدل ها در بافت های مختلف نشان داد همه مدل ها به غیر از مدل کوستیاکوف – لوییز، بسته به نوع بافت خاک دارای عملکرد نسبی متفاوت بوده و در بیان نفوذپذیری هر کدام در بافتی خاص برتری نسبی داشتند. در مجموع، ارزیابی مدل ها نشان داد که مدل های کوستیاکوف – لوییز، هورتون، کوستیاکوف و فیلیپ به ترتیب رتبه های نخست تا چهارم را در برآورد نفوذ دارا می باشند.

یکی از یافته های بااهمیت در جریان فعالیت های باستان شناسی بندر سیراف گچ بری های تزئینی آن است که کاربرد این گچ بری ها را می توان در مسجد، خانه ها و روی سنگ قبرهای سیراف ملاحظه کرد. نقش های به کار رفته در گچ بری های سیراف نقش های گیاهی و هندسی است که متأثر از هنر گچ بری دوره ساسانی است. غنای تزئینی این گچ بری ها و پژوهش های اندک در رابطه با تأثیر هنر گچ بری ساسانی بر گچ بری های سیراف ازجمله دلایل پرداختن به این موضوع است. هدف این پژوهش شناسایی گونه های تزئینی نقش های گیاهی و هندسی گچ بری های سیراف و بررسی شباهت ها و تفاوت های آن با نقوش گچ بری های دوره ساسانی از چال ترخان و تیسفون است. بر این اساس سؤال اصلی پژوهش این است که نقش های گیاهی و هندسی متأثر از گچ بری های چال ترخان و تیسفون در گچ بری های سیراف کدام است و دارای چه مؤلفه های ساختاری در شباهت و تفاوت است؟ این تحقیق با بهره گیری از مطالعه کتابخانه ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد نقش های گیاهی گچ بری های سیراف مانند نقش گل نیلوفر آبی، برگ کنگر، برگ تاک، درخت نخل، میوه انگور و همچنین کادربندی و حاشیه سازی با نقش های هندسی متأثر از نمونه های دوره ساسانی است. با وجود تشابه نقش های سیراف با نقش های استفاده شده در دوره ساسانی هنرمند سیراف از خلاقیت خود بهره برده و به تقلید صرف نپرداخته است.

در این مطالعه پوشش های کربنات ثانویه در مقاطع نازک خاکهای منطقه تاکستان مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس نقشه های توپوگرافی و مشاهدات صحرایی اولیه، ترانسکتی متشکل از 10 پروفیل خاک انتخاب گردید. این پروفیلها طبق استانداردهای USDA تشریح و نمونه برداری شدند. نمونه های دست خورده مورد تجزیه های فیزیکوشیمیای قرار گرفتند و مقاطع نازک نیز از نمونه های دست نخورده و جهت دار تهیه شدند. بر اساس مطالعات میکرومورفیک، فرم های مختلف پوشش های کربنات پدوژنیک در این خاکها به گروه های زیر تقسیم گردیدند: 1) گروه اول، پوشش های تیپیک هستند که در اثر فوق اشباع شدن محلول خاک از کربنات ها و عمدتا در قسمت زیرین ذرات اسکلتی و خاکدانه ها و سطوح منافذ تجمع می یابند. این گروه در مقاطع مورد مطالعه به سه دسته تقسیم گردیدند: الف) دسته اول پوشش های کلسایتی تک لایه ای، به رنگ روشن که از کلسایت مایکرایتی تشکیل شده اند و سرتاسر ذرات را می پوشانند. ب) دسته دوم پوشش های دو یا چند لایه ای که همانند دسته اول تمام سطوح ذرات را می پوشانند و دارای توالی رنگهای تیره و روشن می باشند. ج) دسته سوم پوشش های دو یا چند لایه ای که در زیر ذرات درشت، جائیکه هدایت هیدرولیکی خاک به دلیل وجود مقادیر فراوان ذرات ریز کاهش می یابد، تشکیل می شوند. 2) گروه دوم، پندانتهای آهکی هستند که به صورت توده های برجسته تا کوزه ای شکل شبه استالاکتیتی در قسمت زیرین ذرات درشت تشکیل شده اند. پندانتها لایه لایه بوده و دو تا پنج لایه تیره و روشن در آنها دیده می شود. 3) گروه سوم، پوششهای کلسایت سوزنی شکل می باشند که عمدتا در افق های نزدیک به سطح یا قسمت فوقانی افقهای کلسیک حضور دارند و احتمالا در اثر تجزیه مواد آلی موجود در منافذ و بر جای ماندن ترکیبات کلسیمی موجود در دیواره سلول های گیاهی و همچنین از آهکی شدن ریشه های مرده گیاهان به وجود آمده اند و نهایتا 4) گروه چهارم، کلاهک های آهکی می باشند که دارای مورفولوژی شبیه پندانتها بوده، ولی برخلاف آنها در قسمت فوقانی ذرات تشکیل شده اند. پوشش های تیپیک و پندانتهای متشکل از توالی لایه های تیره و روشن، به دلیل شرایط اقلیمی متفاوت مورد نیاز جهت تشکیل آنها، احتمالا بازگو کننده نوسانات اقلیمی می باشند. احتمال داده می شود لایه های روشن موجود در اینگونه عوارض که از کلسایت نسبتا خالص تشکیل شده اند، در دوره های اقلیمی خشک رسوب یافته باشند. در حالیکه، لایه های تیره متشکل از کلسایت و ناخالصی های هوموسی، در دوره های اقلیمی نسبتا مرطوب تر که شرایط برای فعالیت های بیولوژیک مساعدتر بوده است، تشکیل شده اند. لذا توالی این لایه های تیره و روشن می تواند به عنوان ابزاری سودمند جهت بازشناخت تغییرات اقلیم گذشته مورد استفاده قرار گیرد.

توزیع پذیرفتاری مغناطیسی (c) و میزان ترکیبات آهن مربوط به 14 نیمرخ خاک در دامنه نسبتا گسترده ای از شرایط اقلیمی، کاربری و کلاس زهکشی در استان فارس، مورد مطالعه قرار گرفت. پذیرفتاری مغناطیسی در هر دو مبنای خاک خشک شده در آون (cod) و مینروژنیک (cm)، (به منظور جبران مواد دیامگنتیک پویا مانند کربنات ها و گچ) اندازه گیری شد. در اکثر خاک ها، پذیرفتاری مغناطیسی افق های اِلوویال بیشتر از افق های ایلوویال بوده است. این افزایش احتمالا به آبشویی مواد دیامگنتیک از افق های سطحی و همچنین تشکیل پدوژنیک فری - مگنتیت ها در سطح خاک مربوط بوده است. خاک های با زهکشی ضعیف و نسبتا ضعیف دارای پذیرفتاری مغناطیسی به مراتب کمتری نسبت به خاک های با زهکشی مناسب بوده است. رابطه مثبت و معنی داری (P<0.01) میان آهن پدوژنیک متبلور (Fed- Feo) و پذیرفتاری مغناطیسی در خاک ها مشاهده گردید. رابطه مشابهی بین میانگین بارندگی سالانه و پذیرفتاری مغناطیسی خاک ها نیز مشاهده شد.

پژوهش و شناخت آثار تاریخی گچی در ایران دو مشکل فنی و واژه شناسی دارد. مشکل فنی موضوع این مقاله، عموما ناشی از شناخت خصوصیات بلور گچ، هم چون تغییرات حلالیت یا شکل بلوری در اثر حضور مواد افزودنی یا تغییرات محیطی است. در این مقاله 3 نمونه ی تاریخی جمع آوری شده از کوه خواجه ی سیستان، قلعه الموت قزوین و شادیاخ نیشابور، و 3 نمونه ی مدلسازی شده ی جدید با توجه به ریزساختار بلوری آن ها بررسی می شود. آزمایش XRD حضور فاز غالب انیدریت (CaSO4) را برای هر دو لایه ی گچ بری کوه خواجه نشان می دهد، در حالی که ملات مربوط به شادیاخ دارای فاز غالب ژیپس (CaSO4.2H2O) است. پس از تشخیص عدم حضور ماده ی افزودنی آلی در نمونه های تاریخی با روش سوختن تر، از هر نمونه تصاویر SEM تهیه شد. این تصاویر در تشخیص کیفی شکل بلورهای گچ، کنارهم نشینی آ ن ها در ریزساختار نمونه های مختلف و سنجش فشردگی ریزساختار بلوری آن ها به کمک نرم افزار پردازش تصویر به صورت کمی کمک می کنند. در تصاویر SEM تهیه شده از دو لایه ی گچ بری کوه خواجه، بلورهای منوکلنیک ژیپس دیده نمی شوند و ملات های گچ شادیاخ و قلعه الموت نیز فقط ساختاری فشرده را نشان می دهند؛ در حالی که در نمونه های مدلسازی شده، بلورهای گچ به وضوح قابل شناسایی هستند. نتیجه ی این مشاهدات بیان می کند که هرچند استفاده از تصاویر SEM و تحلیل بصری یا پردازش تصویری آن ها، نتایج ارزشمندی در بررسی و شناسایی ریزساختار مواد تاریخی گچی دارند، اما نتایج آن ها باید در کنار آزمایش XRD و پس از تشخیص حضور یا عدم حضور ماده ی افزودنی آلی، تفسیر و بررسی شوند.

تخته الیاف- گچ کامپوزیتی است که از الیاف بعنوان تقویت کننده در زمینه گچی استفاده شده است. هدف این مقاله بررسی تاثیر مقادیر مختلف الیاف کاغذباطله براستحکام، مقاومت ونحوه شکست تخته الیاف – گچ بوده است. برای این منظور از مقادیر صفر، 5، 10، 15، 20، 25 و35 درصد الیاف کاغذباطله استفاده شده است. نتایج حاصل از اندازه گیری مقاومت خمشی، چسبندگی داخلی و جذب رطوبت درطی یک ماه قرار گرفتن در رطوبت نسبی 100درصد نشان می دهد که افزایش مقدار الیاف تا 20 درصد باعث افزایش خواص مکانیکی شده است. به طورکلی استفاده 20 درصدی از الیاف باعث دو برابر و نیم شدن چسبندگی داخلی و افزایش 50 درصدی مقاومت خمشی درمقایسه با نمونه شاهد شده است. منحنی نیرو- جابجایی گویای این است که افزایش 5 الی 15 درصد الیاف در رفتارشکست تخته الیاف- گچ تغییری ایجاد نمی کند و همانند شاهد حالت ترد و شکننده دارد. درحالی که درمقادیر بیشتر جایگزینی انعطاف پذیری افزایش یافته و شکست حالت نرم پیدا می کند. بنابراین بهترین شرایط از نظراستحکام، مقاومت و انعطاف پذیری در20 درصد جایگزینی زمینه گچی با الیاف کاغذ باطله بدست آمده است.